Kim był Herod Wielki?

Herod Wielki (łac. Herodes Magnus) urodził się około 73 r. przed Chr. i zmarł w 4 r. przed Chr. w Jerychu.

Geneza kariery politycznej i zdobycie władzy

Herod pochodził z rodziny Idumejczyków, która przeszła na judaizm w II w. przed Chr. Jego ojciec, Antypater, był wpływowym dostojnikiem i lojalnym sojusznikiem Rzymu. To dzięki poparciu rzymskiemu Herod mógł rozpocząć karierę polityczną.

W wieku około 25 lat został mianowany zarządcą Galilei, a następnie, w 40 r. przed Chr., Senat Rzymski ogłosił go królem Judei. Po trzech latach walk z opozycją Herod ostatecznie objął władzę nad Judeą w 37 r. przed Chr. jako rzymski król-klient.

Herod umiejętnie manewrował między rywalizującymi stronnictwami świata rzymskiego. Po bitwie pod Akcjum w 31 r. przed Chr., gdy jego dotychczasowy protektor Marek Antoniusz poniósł klęskę, Herod udał się do Oktawiana Augusta, który potwierdził jego władzę i zachował go na tronie Judei.

Relacje z Rzymem i polityka wewnętrzna

Herod przez całe swoje panowanie pozostawał lojalnym sojusznikiem Rzymu. Judea znajdowała się pod dominacją rzymską od interwencji Pompejusza w 63 r. przed Chr., a Herod skutecznie zapewniał w regionie stabilność i realizację interesów cesarstwa.

Związki rodzinne i intrygi dworskie

Herod miał liczne żony i potomstwo. Jego życie rodzinne było naznaczone podejrzliwością i dramatami. Na skutek podejrzeń o spiski skazał na śmierć m.in. żonę Mariamme I z rodu Hasmoneuszy oraz kilku własnych synów, co szczegółowo opisuje Józef Flawiusz.

Herod a Jezus z Nazaretu

Ewangelia Mateusza relacjonuje, że Herod, obawiając się narodzin „króla Żydów”, wydał rozkaz zabicia dzieci w Betlejem (Mt 2,16). Z historycznego punktu widzenia brakuje niezależnych źródeł antycznych potwierdzających to wydarzenie, co skłania wielu badaczy do traktowania tej relacji jako narracji teologicznej.

Jezus urodził się najprawdopodobniej w 7 lub 6 r. przed Chr., a Herod miał wówczas około 70 lat, co czyni domniemane zagrożenie jego władzy czysto symbolicznym.

Działalność budowlana

Herod zapisał się w historii jako jeden z największych budowniczych starożytnego Bliskiego Wschodu. Do jego najważniejszych przedsięwzięć należały:

  • rozbudowa Świątyni Jerozolimskiej, rozpoczęta około 20/19 r. przed Chr.;
  • założenie miast: Cezarei Nadmorskiej, Sebasty i Antypatris;
  • budowa potężnych twierdz i pałaców, m.in. Masady, Herodionu, Macherontu i twierdzy Antonia;
  • wznoszenie świątyń cesarskich, teatrów, akweduktów i innych obiektów publicznych.

Świątynia jerozolimska została oddana do kultu po około dziesięciu latach, choć prace trwały aż do 64 r. po Chr.Została zniszczona przez Rzymian w 70 r. po Chr.

Pałace i rezydencje

Herod posiadał liczne rezydencje sezonowe. W porze zimowej przebywał w pałacu w Jerychu, położonym około 200 m poniżej poziomu morza, natomiast latem mieszkał w pałacu u podnóża Herodionu, w pobliżu Betlejem. To właśnie tam, w 2007 r., odkryto mauzoleum uznawane przez wielu badaczy za jego miejsce pochówku.

Śmierć i następstwo

Herod zmarł w 4 r. przed Chr. w Jerychu po długiej i bolesnej chorobie. Na krótko przed śmiercią skazał na śmierć swojego syna Antypatra. Po jego zgonie królestwo zostało podzielone pomiędzy synów: Archelaosa, Heroda Antypasa i Filipa, zgodnie z decyzją cesarza Augusta.

Ocena historyczna

Herod Wielki pozostaje postacią niezwykle złożoną: był skutecznym politykiem i wybitnym budowniczym, a jednocześnie okrutnym i podejrzliwym władcą, szczególnie wobec własnej rodziny. Obraz Heroda znany z Ewangelii Mateusza dobrze koresponduje z charakterystyką przedstawioną przez Józefa Flawiusza.

Pomimo ogromnych sukcesów politycznych i architektonicznych, Herod jawi się jako władca wewnętrznie niespokojny i nieszczęśliwy. Zmarł krótko po narodzinach Jezusa, zapisując się w tradycji chrześcijańskiej i historiografii jako symbol tyranii i obsesyjnego lęku o władzę.

Rzeź niewiniątek autorstwa Giotto di Bondone

Ten post ma 10 komentarzy

  1. o.Laurencja

    Przypisywana Herodowi „rzeź niewiniątek” to bzdura szyta grubymi nićmi. Żaden z kronikarzy żydowskich żyjących w tamtych czasach nie wspomina o tym ani słowem. Zresztą skąd by się wzięło tyle dzieci urodzonych w tym czasie?

    1. Ojciec Jakub

      To prawda, że Ewangelie nie są podręcznikami z historii, ale mam pytanie. Pisze Pan/Pani „skąd by się wzięło tyle dzieci?”. A ile było tych dzieci? Przecież w Ewangelii nie ma nigdzie podanej liczby. Może faktycznie było ich kilkanaście, a może nawet tylko kilka. Gdyby w taki sposób zostało zabitych np. pięcioro dzieci, czy byłoby czymś niewłaściwym nazwaniem tego rzezią? A to, że nie zostało to odnotowane w żadnych zapiskach z tamtego okresu, nie jest żadnym dowodem na to, że to wydarzenie nie miało miejsca. Większe rzeczy były pomijane. Zresztą z tamtego czasu jest tak niewiele tekstów, że nie powinno to budzić większego zdziwienia. Warto jednak tutaj nadmienić, że postać Heroda Wielkiego jest dość szeroko opisana przez Józefa Flawiusza (I w.). I to co Flawiusz o nim pisze, doskonale pasuje z opisem postaci Heroda jaki znajdujemy w Ewangelii Mateusza. Pozdrawiam 🙂

    2. OJCIEC JAKUBA & o.Laurencja W PIEKLE ZMIENICIE ZDANIE!
      ================================================>> NAPEWNO!

      1. Ojciec Jakub

        Nie wybieram się tam, więc zdania nie zmienię.

    3. Anna

      Zaprzeczanie Ewangelii i mordercy Herodowi to zło czystej krwi ! Rzeż niewinnych dzieci to fakt !

      1. Ojciec Jakub

        A ktoś temu przeczy?

  2. Jacek Pospiszyl

    Czy to oznacza , że nie znamy dokładnej daty urodzenia Chrystusa ? Skąd więc data nowej ery liczona właśnie od Jego narodzin, która została przyjęta 6 lub 7 lat od Jego faktycznych urodzin o ile dobrze zrozumiałem tekst o Herodzie Wielkim .

    1. Ojciec Jakub

      Przyjęte dziś powszechnie obliczenia ery chrześcijańskiej są dziełem mnicha scytyjskiego Dionizego Małego (Dionysius Exiguus), który ich dokonał na polecenia papieża Jana I (VI w.). Ustalił on, że Chrystusa urodził się w 753 r. od założenia Rzymu (dodam dla tych, którzy nie wiedzą, że zanim powstał kalendarz „chrześcijański” czas liczono od założenia Rzymu), a 8 dni później, czyli 1 stycznia 754 r., zgodnie z Prawem żydowskim, został obrzezany. Dzień obrzezania Dionizy Mały przyjął za początek nowej ery i nazwał go rokiem pierwszym. Ta datacja jest jednak błędna! Wiemy to z pism Józefa Flawiusza (I w.), który podał dokładną datę śmierci Heroda Wielkiego – 750 r. od założenia Rzymu, czyli na 4 lata wcześniej od podanej daty nowego roku przez Dionizego. Ponadto, należy pamiętać, że w Ewangelii Mateusza jest napisane, że Herod „kazał zabić dzieci do lat dwóch STOSOWNIE DO CZASU, O KTÓRY SIĘ DOWIEDZIAŁ od mędrców” (Mt 2,16). A zatem, dopiero po dwóch latach od momentu, kiedy dowiedział się, że Jezus Chrystus się urodził, Herod wydał rozkaz zabicia dzieci. W ten sposób mamy już różnicę sięgającą 6 lat. Pomijając inne argumenty, zakłada się dzisiaj, że Jezus urodził się w 6/7 r. przed Chr. Brzmi to dość oryginalnie, ale tak jest z punktu widzenia historycznego.

      1. no szał

        No opis na miano bohatera. Ateista czy kto to tam pisał, mam wrażenie że stronniczy ten artykuł.

  3. Grzesiek

    A może jakiś dowód na stronniczość artykułu? Czy zostajemy tylko przy „wrażeniu”?

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.