Czy Jezus miał braci i siostry?

Czy Jezus miał rodzeństwo?

Czyli, jak rozumieć słowa obecne w NT „bracia i siostry Jezusa”? (Mt 12,46n; 13,55n; Mk 3,31n; 6,3; Łk 8,19n; J 2,12; 7,3nn; Dz 1,14).

Czy nie jest to cieśla, syn Maryi, a brat Jakuba, Józefa, Judy i Szymona? Czyż nie żyją tu u nas także Jego siostry?» I powątpiewali o Nim (Mk 6,3)

Z tekstów Mk 6,3; a także Mt 13,55; Gal 1,19 wynika, że osoby określane jako „bracia Jezusa”, to cztery osoby: Jakub, Józef, Juda i Szymon (imiona sióstr nie zostały podane). Jednakże, Jakub i Józef, którzy w zacytowanych powyżej fragmentach są określani jako „bracia Jezusa”, w rzeczywistości byli synami drugiej Marii (Mt 27,56.61; 28,1; J 19,25). To dowodzi temu, że słowo ἀδελφός („brat”) nie jest wystarczającym argumentem, żeby robić w tym temacie ostateczne konkluzje. Tym bardziej, że we wszystkich słownikach języka greckiego starożytnego znajdziemy informacje, że ἀδελφός może znaczyć zarówno „brat”, jak i bliższego lub dalszego krewnego (np. “adelfos like the Hebrew ah; denotes any blood-relation or kinsman”. J.H. Thayer, „adelfos w: Thayer’s Greek-English Lexicon, t. 1). Należy tutaj dodać, że w Nowym Testamencie słowo ἀδελφός występuje 434 razy, przy czym aż 268 razy przybiera szerokie lub przenośne znaczenie.

Kolejna rzecz na którą jest zasadne, aby zwrócić uwagę, to fakt, że kobiety w NT są niekiedy dookreślanie imionami swoich synów: „Maria, matka Jakuba i Józefa” (Mt 27,56); „Maria, matka Jakuba Mniejszego i Józefa” (Mk 15,40); „matka synów Zebedeusza” (Mt 20,20). Maryja natomiast pojawia się kartach Ewangelii tylko i wyłącznie jako „Matka Jezusa” (Mt 1,18; 2,11; Mk 3,31-32; Łk 2,33 itd.). Nigdy nie pojawia się, jako np.: „matka Jezusa, Jakuba i Szymona” itd.

W apokryfie pochodzącym z II w., znany pod nazwą Protoewangelia Jakuba, czytamy, że Józef miał dzieci z pierwszego małżeństwa i już jako starzec został cudownie wybrany na męża Maryi (ProtEwJ 9,2). Podobne informacje znajdujemy w Pseudoewangelii Mateusza oraz Historii Józefa cieśli (wersja arabsko-łacińska, datacja wątpliwa: IV-VII w.) z których wynika, że Józef nie był młody i miał także dzieci z poprzedniego małżeństwa.

W Łk 2,41-52 jest mowa o tym, że rodzice Jezusa chodzili z Nim do Jerozolimy na święto Paschy i nic w tym tekście nie pozwala sądzić, że towarzyszyły im wówczas jakieś inne ich dzieci. Gdyby takowe istniały, wówczas po śmierci Jezusa do opieki nad Matką byłoby zobowiązane Jego młodsze rodzeństwo, nie istniałaby więc potrzeba przekazywania Jej Janowi (J 19,26).

Niekiedy badacze zastanawiali się czy tytuł „Jakub, brat Pański” (Gal 1,19), jakiego użył św. Paweł, są wystarczającym argumentem, żeby stwierdzić, że św. Jakub był rodzonym bratem Jezusa. Zauważamy jednak, że św. Paweł używa tego tytułu również w innym liście w liczbie mnogiej „Bracia Pańscy” (1Kor 9,5). Faktycznie, w Kościele apostolskim wyrażenie to stało się tytułem honorowym zarezerwowanym dla pewnej kategorii męskich krewnych Jezusa, którzy tworzyli odrębną obok Apostołów grupę cieszącą się dużym poważaniem.

o. dr Jakub Waszkowiak OFM

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.