Czy tylko Izraelici oddawali cześć jednemu bóstwu?

Faraon Amenhotep IV (Echnaton)

Być może nie wszyscy o tym wiedzą, a warto wiedzieć, że na starożytnym Bliskim Wschodzie nie tylko Izraelici oddawali cześć jednemu Bogu. W Egipcie w XIV w. przed Chr. pojawił si faraon Amenhotep IV (Echnaton), który zdecydował, że w Egipcie będzie czczone tylko jedno bóstwo – Aton, bóg słońca. Wówczas to faraon przeniósł stolicę z Teb do Amarna. Zadecydował o zamknięciu świątyń innych bogów. Nie był to jednak monoteizm, ale monolatria (nazwa się bierze od słów: mono – jeden, latreia – kult). Monolatria uznaje istnienie innych bogów, przy wyróżnieniu jednego, któremu jest oddawana należna cześć. Po śmierci Echnatona reforma religijna upadła, nastąpił powrót do wiary w starych bogów, świątynie Atona zostały zniszczone, a ślady po Echnatonie starano się wymazać. Faraon został pochowany w Achetaton (dzisiejsze Tell el-Amarna).

Izraelici również pierwotnie wyznawali monolatrię. Wystarczy przytoczyć słowa Psalmu 82: Bóg powstaje w zgromadzeniu bogów, pośrodku bogów sąd odbywa (Ps 82,1).
Jest również zasadne, aby wspomnieć tutaj o słowach Dekalogu, gdzie jest mowa, aby nie oddawać czci innym bogom (Wj 20,3), co w praktyce, jak się wydaje, było dość powszechne (1Krl 14,23-24; 2Krl 17,9-12; o łączeniu wiary w jednego Boga wraz z bóstwami lokalnymi świadczą również takie świadectwa archeologiczne jak w Kuntillet Ajrud czy Khirbet El Qom). Dopiero w okresie niewoli babilońskiej (VI w. przed Chr.), Judaizm staje się religią stricte monoteistyczną, uznającą istnienie tylko jednego Boga – Jahwe.

Oto fragment Pisma Świętego z tego okresu:
Tak mówi Pan, Król Izraela i Odkupiciel jego, Pan Zastępów: Ja jestem pierwszy i Ja ostatni; i nie ma poza Mną bogów
 (Iz 44,6).

Amenhotep IV i jego żona Nefretete składają ofiary bogu słońca, Atonowi (płaskorzeźba z El-Amarna – XIV w. przed Chr.).

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Close Menu