Czy tylko Izraelici oddawali cześć jednemu bóstwu?

Faraon Amenhotep IV (Echnaton)

Być może nie wszyscy o tym wiedzą, a warto wiedzieć, że na starożytnym Bliskim Wschodzie nie tylko Izraelici oddawali cześć jednemu Bogu. W Egipcie w XIV w. przed Chr. pojawił si faraon Amenhotep IV (Echnaton), który zdecydował, że w Egipcie będzie czczone tylko jedno bóstwo – Aton, bóg słońca. Wówczas to faraon przeniósł stolicę z Teb do Amarna. Zadecydował o zamknięciu świątyń innych bogów. Nie był to jednak monoteizm, ale henoteizm. Henoteizm uznaje istnienie innych bogów, przy wyróżnieniu jednego, któremu jest oddawana należna cześć. Po śmierci Echnatona reforma religijna upadła, nastąpił powrót do wiary w starych bogów, świątynie Atona zostały zniszczone, a ślady po Echnatonie starano się wymazać. Faraon został pochowany w Achetaton (dzisiejsze Tell el-Amarna).

Dzisiaj przyjmuje się, że również Izraelici pierwotnie wyznawali henoteizm lub monolatrię. Wystarczy przytoczyć słowa Psalmu 82: Bóg powstaje w zgromadzeniu bogów, pośrodku bogów sąd odbywa (Psa 82,1).
Jest również zasadne, aby wspomnieć tutaj o słowach Dekalogu, gdzie jest mowa, aby nie oddawać cześć innym bogom (Wj 20,3), co w praktyce, jak się wydaje, było dość powszechne (1Krl 14,23-24; 2Krl 17,9-12; o łączeniu wiary w jednego Boga wraz z bóstwami lokalnymi świadczą również takie świadectwa archeologiczne jak w Kuntillet Ajrud czy Khirbet El Qom). Dopiero w okresie niewoli babilońskiej (VI w. przed Chr.), Judaizm staje się religią stricte monoteistyczną, uznającą istnienie tylko jednego Boga – Jahwe.

Oto fragment Pisma Świętego z tego okresu:
Tak mówi Pan, Król Izraela i Odkupiciel jego, Pan Zastępów: Ja jestem pierwszy i Ja ostatni; i nie ma poza Mną bogów
 (Iz 44,6).

Amenhotep IV i jego żona Nefretete składają ofiary bogu słońca, Atonowi (płaskorzeźba z El-Amarna – XIV w. przed Chr.).

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Close Menu